Zmienność jest jedną z podstawowych cech kultury. Nawet w ciągu życia jednego pokolenia można zauważyć szereg zmian zachodzących w społeczeństwie, a przede wszystkim współcześnie. Zmieniają się zwyczaje, nurty w sztuce, architekturze, literaturze, moda, zmienia się język.  Nierzadko dzieje się tak w wyniku wzajemnego wpływu na siebie zróżnicowanych kultur świata.  Dlatego też badania zmiany kulturowej interesują antropologów od dawna. Niewątpliwie jest to w ogóle kwestia interdyscyplinarna obejmująca znacznie więcej nauk humanistycznych. Akulturacja i dyfuzja kulturowa w antropologii kultury są terminami pokrewnymi, które odnoszą się do zmian kulturowych, jakie mogą zachodzić na styku różnych, odmiennych systemów kultowych. Jest to zatem zjawisko zauważalne od czasów najdawniejszych, gdyż ludzie zawsze się przemieszczali, spotykając na swojej drodze inne społeczności, nierzadko mając późniejszy wpływ na siebie. Dziś w ciągłym i postępującym procesie globalizacji, łatw...

Film i archeologia fot. By Geoff Dallimore - Own work, CC BY-SA 3.0, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=1228234 Zupełnie niedawno, bo końcem stycznia 2021 roku, swoją premierę miał film Wykopaliska (org. The Dig ), który dostępny jest na platformie Netflix. Jest to film obok, którego miłośnicy, historii, kultury i archeologii z pewnością nie mogą przejść bez zwrócenia na niego uwagi, ze względu na zawarty w nim wątek odkrywania przeszłości oraz jej znaczenia dla teraźniejszości i przyszłości. Poza tym sama opowieść całościowo jest bardzo interesująca i dotyczy przede wszystkim ludzi, dają się w niej zauważyć aspekty natury ontologicznej i aksjologicznej, mówi o upływającym czasie, przemijaniu, codziennych rozterkach i problemach, a także niepewnej przyszłości w obliczu nadciągającej wojny, stąd też w filmie istotne są emocje, jakie towarzyszą bohaterom. W filmie wprawdzie nie ma brawurowej i bardzo dynamicznej akcji, a wszystko jest raczej oszcz...

PAMIĘĆ KULTUROWA, ZBIOROWA I „MIEJSCA PAMIĘCI” Pamięć jest niezwykle ważna dla każdej społeczności. Refleksja nad pamięcią we współczesnej humanistyce jest obszernym i wieloaspektowym zagadnieniem. Dlatego też jest to kwestia zdecydowanie interdyscyplinarna, stanowiąca przedmiot badań nie tylko historyków, ale również antropologów, socjologów i kulturoznawców. Jak zauważa Astrid Erll, pamięć jest „fenomenem społeczno-kulturowym” pełniącym istotne funkcje w różnorodnych praktykach społecznych 1 . Pamięć społeczna pełni między innymi takie funkcje jak: przekazywanie wiedzy o przeszłości, kompetencji kulturowych, wzorów zachowań i wartości, współtworzy tożsamość grupową, czy też wpływa na określanie relacji między grupami sąsiadującymi. Funkcje te w obrębie danej społeczności realizowane są zazwyczaj spontanicznie 2 . Pamięć społeczna przechowuje zatem wszystkie elementy, które tożsame są z kulturą danej grupy społecznej. Dolny Śląsk kryje wiele obiektów i przestrzeni, które śm...

Walor kulturowy i przyrodniczy, a tym samym turystyczny Dolnego Śląska jest nieoceniony, co daje wiele możliwości łączenia różnorodnych form turystyki – z turystyką kulturową włącznie. O czym w po części wspominałem tutaj . Dziedzictwo kulturowe, w jakie Dolny Śląsk obfituje – jest przeogromne, będąc sumą wielu uwarunkowań historycznych, społeczno-kulturowych – dawnych i obecnych mieszkańców. Wielokrotne zmiany przynależności państwowej sprawiły, że w regionie w dużej mierze widoczne są wpływy Polskie, Czeskie i Niemieckie. Poza wymienionymi społeczeństwami kształtującymi Dolny Śląsk Elżbieta Berendt zwraca uwagę na to, że przed II wojną światową zaakcentowane były również wpływy Łużyczan, Tyrolczyków i Żydów 1 . Natomiast po II wojnie światowej właściwie cała dotychczasowa ludność musiała opuścić te tereny, a w jej miejsce przybywali z różnych regionów polscy osadnicy, co także wprowadzało pewne zróżnicowanie. Ślady różnorodności kulturowej, grup etnicznych i mniejszości na...

  Lockdown Roberta Ziębińskiego, jak już sugeruje czytelnikowi sam tytuł, jest kryminałem inspirowanym wciąż trawiącą sytuacją epidemiczną. Olga to 40. letnia bizneswoman, która realizuje swoją życiową, wielomilionową inwestycję, lecz epidemia rzuca na jej plany cień, a do tego dochodzi jeszcze porwanie jej córki Dominiki. Już od pierwszych kart powieści narracja nabiera dużego tempa, a schemat fabularny przywołuje obrazy rodem z amerykańskiego kina akcji. Tło dla głównego wątku uwarunkowane jest światową epidemią, jednakże w wydaniu Ziębińskiego działania rządu w tej kwestii są znacznie bardziej stanowcze i radykalne niż w rzeczywistości i wydają się przerysowane grubą kreską. Tutaj już na samym początku rozprzestrzeniania się choroby ludzie umierają na dworcach kolejowych, czy też w swoich samochodach. Właściwie każda scena przecinająca główny wątek fabularny kończy się czyjąś śmiercią, spowodowaną chorobą, albo działaniami służb mundurowych. Sam autor jednak pisze: „Musia...

  Co łączy seriale Netflixa, polskie malarstwo, historię sztuki, etnografię i teorie spisowe? Odpowiedzią jest Kwestia ceny – najnowsza powieść Zygmunta Miłoszewskiego. Książka, w której odniesień do różnorodnych tekstów kultury współczesnej i nie tylko – nie brakuje. Ostatnia powieść Miłoszewskiego ma charakter sensacyjno-przygodowy, a na okładce możemy przeczytać, że jest to przygodowy thriller. Schemat fabularny powieści zdecydowanie wykorzystuje niemalże wszystkie wyznaczniki thrillera, przygody i powieści sensacyjnej, tworząc dynamiczną akcję. Przyglądając się zjawiskom kultury i popkultury należy, choć naszkicować cechy charakterystyczne powieści sensacyjnej i thrillera. Elementy tych odmian powieściowych bardzo często mieszają się w twórczości popularnej. W pracach literaturoznawczych poświęconych literaturze popularnej cechy thrillera i powieści sensacyjnej bardzo często występują w zestawieniu z powieściami kryminalnymi. Jednakże niektóre podgatunki thrillera z powodzen...