Przejdź do głównej zawartości

Posty

Rewolucja i wampiryzm - o serialu od Netflixa

  Platforma Netflix w jednej ze swoich październikowych propozycji po raz kolejny przedstawia widzom serial, którego twórcy zdecydowanie nawiązują do literackiego nurtu czarnego romantyzmu i motywów gotyckich. Serial Rewolucja , bo o nim właśnie mowa, jest utrzymany  w  konwencji czerpiącej całkiem sporo z  tradycji i estetyki gotyc kiej  właśnie,   lecz zauważalna jest także domieszka innych kierunków . N a elementy gotyckie wskazują, chociażby zawarte w narracji motywy wampiryczne, choć w dużej mierze przekonstruowane, lecz mimo to kolejny raz potwierdza się, że motywy te są trwale obecne w popkulturze. Postać wampira nieustannie przoduje pośród innych demonicznych stworów, przez co zajmuje szczególe miejsce w nurcie literatury gotyckiej, jak i kulturze współczesnej w ogóle, będąc istotnie charakterystyczną i wręcz ikoniczną postacią dla gotyckiego kierunku 1 . Poza motywami wampirycznymi, w warstwie fabularnej serialu pojawia się tajemnica, a...

Kilka słów o współczesnej powieści historycznej

Dziś w zarysie chciałbym przyjrzeć się współczesnej polskiej powieści historycznej. Powieści, która wprawdzie została napisana dekadę temu, to jednak dopiero teraz po nią sięgnąłem. Mimo że na półce leżała już dość długo, czekając na swoją kolej. Mianowicie, książką tą jest Gra w kości Elżbiety Cherezińskiej. Powieść historyczna w kulturze współczesnej Odmiana powieści, jaką jest powieść historyczna, wciąż znajduje swoje miejsce w dyskursie literatury popularnej i popkultury w ogóle, choć może nie tyle ile inne konwencje popularne, które też nierzadko mogą być stylizowane z postmodernistycznym zacięciem na powieść historyczną. Powieść historyczna obecna jest w kulturze od XIX wieku, zdobywając liczne grono odbiorców wraz z innymi odmianami powieści popularnej 1 . Współczesna powieść historyczna i jej „piastowska” odmiana może pochłaniać wiele elementów z innych odmian powieściowych, kierując się ku literaturze popularnej właśnie. Jednakże nie rezygnuje przy tym z przekazywania...

Czym są i skąd się biorą legendy miejskie?

pixabay.com Obecna sytuacja, a zwłaszcza różnorodne informacje, niepewne, niesprawdzone historie, jakie pojawiają wokół koronawirusa właściwie od samego początku, skłaniają do tego, aby przyjrzeć się cechom pewnego zjawiska, jakie od dawna obserwuje się w kulturze. Tym zjawiskiem są legendy miejskie nazywane też współczesnymi mitami 1 . Czym są i jak powstają, jakie mają cechy charakterystyczne, które zauważalne są choćby w fake newsach – to właśnie postaram się krótko, esencjonalnie omówić, ponieważ sytuacje realnego zagrożenia sprzyjają powstawaniu legend miejskich. Badaniami nad legendą miejską zajmują się przede wszystkim folkloryści, ale również kulturoznawcy. W Polsce tym tematem zajmują się między innymi Dionizjusz Czubala, czy Marcin Napiórkowski. Folklorystyczne badania nad zjawiskiem legend miejskich wyrosły jednak na gruncie amerykańskim i właśnie tam zostały wyodrębnione z prozy współczesnej jako nowy gatunek zwany – „urban legend” 2 . Nie ma możliwośc...

Zacznijmy od początku... Czym tak właściwie jest kultura?

pixabay.com Niemalże codziennie ktoś obok nas używa słowa "kultura". Jednak najczęściej w języku potocznym użycie tegoż słowa ma charakter wartościujący. Jest również stosowane w odniesieniu do wydarzeń kulturalnych czy do rozróżnienia kultury „wysokiej” i „niskiej”. Jest to jednak zawężone znaczenie pojęcia kultury. Kulturę należy rozumieć znacznie szerzej, przede wszystkim jako system organizacji społecznej, na który składa się szereg różnych elementów. Kultura zatem jest obszernym polem dla badań antropologicznych czy socjologicznych i humanistyki w ogóle. Wojciech Burszta zwraca uwagę na fakt, że termin „kultura” jest jednym z najważniejszych pojęć jakimi posługuje się humanistyka, a dla samej antropologii jest jej racją bytu oraz określeniem świata ludzkiej intencjonalności 1 . Jako podstawowe komponenty przy definiowaniu kultury należy więc uwzględnić między innymi: wzorce kulturowe, normy, zwyczaje, tradycje, wspólną historię określonej społeczności, światopogl...

Kolejowe dziedzictwo kulturowe Dolnego Śląska...

Dolny Śląsk obfituje w liczne zabytki stanowiące materialne dziedzictwo kulturowe regionu. Jednak są to nie tylko ukazujące przekrój niemalże wszystkich epok zamki, pałace, zabytki sakralne, historyczne układy urbanistyczne miast, kamienice czy charakterystyczne dla Górnych Łużyc domy szachulcowe. Szeroki krajobraz kulturowy Dolnego Ślaska czy w ogóle całego obszaru historycznego Śląska ma do zaoferowania wiele obiektów wartych poznania. Cały region niesie, więc ogromny potencjał turystyki kulturowej, posiadającej nie tylko walor turystyczny właśnie, ale również edukacyjny, kształtujący świadomość historii i kultury regionu. Niestety też wiele obiektów zostało skazanych na straty i zapomnienie, o czym przypominają E. Dawidejt-Drobek i W. Drobek „[...] Znaczna część spuścizny skazana została na zapomnienie lub nawet wymazana krajobrazu kulturowego jako obca etnicznie lub klasowo. [...]” 1 . Tym razem chciałbym przedstawić zabytek kolejnictwa, przypominający o rozwoju region...

"Czarnobylska modlitwa" w wydaniu HBO

pixabay.com Z napisaniem tego krótkiego artykułu zwlekałem długo. Dlaczego? Chyba dlatego, że do tej pory jestem pod wrażeniem... O co jednak chodzi, o tym za chwilę. Parę miesięcy temu przeczytałem książkę białoruskiej laureatki nagrody Nobla w dziedzinie literatury – Swietłany Aleksijewicz. Książka pt. Czarnobylska modlitwa. Kronika przyszłości , będąca reportażem z wydarzeń jakie miały miejsce podczas katastrofy w Czarnobylu, napisana na podstawie rozmów z ludźmi będącymi jej naocznymi świadkami, które autorka przeprowadziła wiele lat po wybuchu elektrowni. Jednak nie o książce chcę tutaj napisać, a o miniserialu produkcji HBO, który swoją premierę miał na początku maja 2019, czyli jakiś czas od emisji już minął, tym bardziej, że produkcja składa się z pięciu około godzinnych odcinków, więc wystarczyło kilka tygodni, aby serialowa historia się zakończyła. Serial Czarnobyl opowiada nie tylko o tragicznych skutkach wybuchu elektrowni atomowej, ale również doskonale odd...

Dlaczego boimy się inności? - krótko o relatywizmie kulturowym

pixabay.com Pierwszy wpis na niniejszym blogu, będzie dotyczył tematu, który bez wątpienia budzi wiele dyskusji. Mianowicie chciałbym poruszyć temat lęku przed obcymi kręgami kulturowymi i nie tylko. Czy ów lęk jest zasadny? W jaki sposób powinniśmy przyglądać się temu co jest dla nas inne? Zgodnie z założeniem relatywizmu kulturowego, wszystkie kultury są równe. Dlatego też nie powinniśmy oceniać innych systemów kulturowych z punktu widzenia własnej kultury (etnocentrycznie). Oczywiście nie jest tak, że ze wszystkim musimy się zgadzać i to akceptować. Istotą jednak jest to, że daną kulturę powinniśmy spróbować poznać jako całość, jak też nie kierować się w ocenianiu stereotypami, błędnymi przeświadczeniami czy też fragmentarycznymi informacjami, których to w różnych mediach nie brakuje. Należy po prostu starać się być jak najbardziej obiektywnym. Oczywistym jest, że w różnych częściach świata kultury się różnią. Posiadają własny system organizacyjny, zwyczaje, tradycje, świ...